Môn Công nghệ 8
GV thực hiện: Lê Công Chánh
Trường: THCS Phú Phụng
CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ
VỀ DỰ TIẾT HỌC HÔM NAY
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Tại sao máy và thiết bị cần phải truyền chuyển động?
Viết công thức tính tỉ số truyền của bộ truyền động ma sát?
Bài tập: Đĩa xích của xe đạp có 50 răng, đĩa líp có 20 răng. Tính tỉ số truyền i và cho biết chi tiết nào quay nhanh hơn?
Câu 2: Viết công thức tính tỉ số truyền của bộ truyền động ăn khớp?
Bài tập: Tỉ số truyền
Đĩa líp có số răng ít hơn nên quay nhanh hơn đĩa xích.
Câu 2: Công thức tính tỉ số truyền:
ĐÁP ÁN
Câu 1: Máy cần truyền chuyển động là vì:
- Các bộ phận của máy thường đặt xa nhau.
- Khi làm việc chúng cần tốc độ quay khác nhau, song đều được dẫn động từ một chuyển động ban đầu.
Tiết 27
BÀI 30:
BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
MỤC TIÊU
- Bi?t du?c s? c?n thi?t ph?i bi?n d?i chuy?n d?ng.
- Bi?t du?c c?u t?o, nguy�n lí ho?t d?ng v� ?ng d?ng c?a m?t s? co c?u bi?n d?i chuy?n d?ng thơng thu?ng.
- Hi?u du?c ?ng d?ng c?a m?t s? co c?u bi?n d?i chuy?n d?ng thơng thu?ng.
NỘI DUNG
I. Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II. Một số cơ cấu biến đổi chuyển động
BÀI 27 : MỐI GHÉP ĐỘNG














Quan sát chiếc máy khâu đạp chân và cho biết các bộ phận có tên gọi là gì?
a) Báy khâu đạp chân
Bàn đạp
Thanh truyền
Vô lăng dẫn
Vô lăng bị dẫn
Kim máy
Vô lăng dẫn
b) Cơ cấu truyền và biến đổi chuyển động
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
a) Bàn khâu đạp chân
b) Cơ cấu truyền và biến đổi chuyển động
Bàn đạp
Thanh truyền
Vô lăng dẫn
Vô lăng bị dẫn
Kim máy
Vô lăng dẫn
* Hoàn thành các câu sau:
- Chuyển động của bàn đạp...............................
- Chuyển động của thanh truyền........................
- Chuyển động của vô lăng..............................
- Chuyển động của kim máy..............................
là chuyển động bập bênh (lắc)
là chuyển động tịnh tiến
là chuyển động quay
là chuyển động tịnh tiến
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
Tại sao kim máy khâu lại chuyển động tịnh tiến được?
 Nhờ cơ cấu biến đổi chuyển động 2, 3, 4.
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














Biến một chuyển động ban đầu thành các dạng chuyển động khác.
Các dạng chuyển động trên bắt nguồn từ đâu?
Từ một chuyển động ban đầu (bập bênh của bàn đạp).
Cơ cấu biến đổi chuyển động có vai trò gì?
Cơ cấu biến đổi chuyển động gồm những cơ cấu nào?
Cơ cấu biến đổi chuyển động gồm:
- Quay  tịnh tiến.
- Quay  lắc.
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
Tại sao cần biến đổi chuyển động?
Vì các bộ phận của máy có nhiều dạng chuyển động khác nhau.
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














Vì các bộ phận của máy có nhiều dạng chuyển động khác nhau.
Biến một chuyển động ban đầu thành các dạng chuyển động khác.
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(Cơ cấu tay quay – con trượt)
a) Cấu tạo:
1. Tay quay
2. Thanh truyền
3. Con trượt
4. Giá đỡ
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
Hãy mô tả cấu tạo của cơ cấu tay quay – con trượt?
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














Vì các bộ phận của máy có nhiều dạng chuyển động khác nhau.
Biến một chuyển động ban đầu thành các dạng chuyển động khác.
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
1. Tay quay
2. Thanh truyền
3. Con trượt
4. Giá đỡ
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(Cơ cấu tay quay – con trượt)
a) Cấu tạo:
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
1. Tay quay
2. Thanh truyền
3. Con trượt
4. Giá đỡ
b) Nguyên lí làm việc:
Cơ cấu tay quay - con trượt
Quan sát hoạt động của cơ cấu
tay quay – con trượt
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(Cơ cấu tay quay – con trượt)
a) Cấu tạo:
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
b) Nguyên lí làm việc:
Cơ cấu tay quay - con trượt
Khi tay quay 1 quay đều, con trượt 3 sẽ chuyển động như thế nào?
 Con trượt chuyển động tịnh tiến trên giá đỡ
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(Cơ cấu tay quay – con trượt)
a) Cấu tạo:
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
Cơ cấu tay quay - con trượt
Khi nào con trượt đổi hướng chuyển động?
 Khi con trượt đến điểm C’ hoặc C’’
Điểm C’ và C’’ còn gọi là điểm chết dưới (ĐCD) và điểm chết trên (ĐCT)
b) Nguyên lí làm việc:
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
(Hay khi con trượt, thanh truyền và tay quay thẳng hàng).
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(Cơ cấu tay quay – con trượt)
a) Cấu tạo:
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
Cơ cấu tay quay - con trượt
Hãy nêu nguyên lí làm việc của cơ cấu tay quay – con trượt?
Khi tay quay quay đều, thông qua thanh truyền, con trượt sẽ chuyển động tịnh tiến qua lại trên giá đỡ.
b) Nguyên lí làm việc:
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(Cơ cấu tay quay – con trượt)
a) Cấu tạo:
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
Cơ cấu tay quay - con trượt
Hãy nêu nguyên lí làm việc của cơ cấu tay quay – con trượt?
Khi tay quay quay đều, thông qua thanh truyền, con trượt sẽ chuyển động tịnh tiến qua lại trên giá đỡ.
b) Nguyên lí làm việc:
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














Cơ cấu tay quay - con trượt
Có thể biến đổi chuyển động tịnh tiến của con trượt thành chuyển động quay tròn của tay quay được không? Khi đó nó hoạt động ra sao?
 Được. Con trượt tịnh tiến trên giá đỡ  thanh truyền  tay quay quay tròn.
Khi tay quay quay đều, thông qua thanh truyền, con trượt sẽ chuyển động tịnh tiến qua lại trên giá đỡ.
b) Nguyên lí làm việc:
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(Cơ cấu tay quay – con trượt)
a) Cấu tạo:
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
Cơ cấu tay quay - con trượt
Cơ cấu tay quay - con trượt được dùng trong các loại máy nào?
Được dùng trong các máy như máy khâu, máy cưa gỗ, ô tô,…
c) Ứng dụng:
b) Nguyên lí làm việc:
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(Cơ cấu tay quay – con trượt)
a) Cấu tạo:
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
Cơ cấu tay quay - con trượt
Cơ cấu tay quay - con trượt được dùng trong các loại máy nào?
Được dùng trong các máy như máy khâu, máy cưa gỗ, ô tô,…
c) Ứng dụng:
b) Nguyên lí làm việc:
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














Cơ cấu tay quay - con trượt
Được dùng trong các máy như máy khâu, máy cưa gỗ, ô tô,…
c) Ứng dụng:
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














Ngoài cơ cấu tay quay – con trượt trong kĩ thuật người ta còn dùng cơ cấu nào khác?
Được dùng trong các máy như máy khâu, máy cưa gỗ, ô tô,…
c) Ứng dụng:
Ngoài ra, còn có cơ cấu: bánh răng - thanh răng, vít – đai ốc, cam – cần tịnh tiến,…
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














Ngoài cơ cấu tay quay – con trượt trong kĩ thuật người ta còn dùng cơ cấu nào khác?
Được dùng trong các máy như máy khâu, máy cưa gỗ, ô tô,…
c) Ứng dụng:
Các cơ cấu này được dùng trong các loại máy nào?
 Dùng trong động cơ diezel, máy khoan, êtô và bàn ép, máy tiện, bếp dầu, …
Ngoài ra, còn có cơ cấu: bánh răng - thanh răng, vít – đai ốc, cam – cần tịnh tiến,…
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














Được dùng trong các máy như máy khâu, máy cưa gỗ, ô tô,…
c) Ứng dụng:
Ngoài ra, còn có cơ cấu: bánh răng - thanh răng, vít – đai ốc, cam – cần tịnh tiến,…
Các cơ cấu này được dùng trong các loại máy nào?
 Dùng trong động cơ diezel, máy khoan, êtô và bàn ép, máy tiện, bếp dầu, …
Trong cơ cấu vít – đai ốc, có thể biến đổi chuyển động tịnh tiến của đai ốc thành chuyển động quay của vít được không?
Không được
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(Cơ cấu tay quay – con trượt)
a) Cấu tạo:
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
c) Ứng dụng:
b) Nguyên lí làm việc:
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
Trong cơ cấu vít – đai ốc, có thể biến đổi chuyển động tịnh tiến của đai ốc thành chuyển động quay của vít được không?
Không được
2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc
(Cơ cấu tay quay – thanh lắc)
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc
(Cơ cấu tay quay – thanh lắc)
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
a) Cấu tạo:
1. Tay quay
2. Thanh truyền
3. Thanh lắc
4. Giá đỡ
Hãy mô tả cấu tạo của cơ cấu tay quay – thanh lắc?
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc
(Cơ cấu tay quay – thanh lắc)
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
a) Cấu tạo:
1. Tay quay
2. Thanh truyền
3. Thanh lắc
4. Giá đỡ
Hãy mô tả cấu tạo của cơ cấu tay quay – thanh lắc?
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc
(Cơ cấu tay quay – thanh lắc)
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
a) Cấu tạo:
1. Tay quay
2. Thanh truyền
3. Thanh lắc
4. Giá đỡ
b) Nguyên lí làm việc:
- Khi tay quay 1 quay một vòng thì thanh lắc 3 sẽ chuyển động như thế nào?
- Khi nào thanh lắc đổi hướng chuyển động?
- Có thể biến chuyển động lắc của thanh lắc thành chuyển động quay của tay quay được không? Khi đó nó hoạt động ra sao?
2 PHÚT
HẾT GIỜ
Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc
(Cơ cấu tay quay – thanh lắc)
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
a) Cấu tạo:
1. Tay quay
2. Thanh truyền
3. Thanh lắc
4. Giá đỡ
b) Nguyên lí làm việc:
- Khi tay quay 1 quay một vòng thì thanh lắc 3 sẽ chuyển động như thế nào?
- Khi nào thanh lắc đổi hướng chuyển động?
- Có thể biến chuyển động lắc của thanh lắc thành chuyển động quay của tay quay được không? Khi đó nó hoạt động ra sao?
- Khi tay quay 1 quay một vòng thì thanh lắc 3 sẽ chuyển động lắc qua lắc lại quanh trục D.
- Khi A, B, C thẳng hàng (tay quay và thanh truyền thằng hàng).
- Được. Thanh lắc lắc qua lắc lại  thanh truyền  tay quay quay tròn.
- Về khả năng truyền thuận nghịch của một số máy
- Ví dụ về khả năng truyền thuận nghịch: máy khâu đạp chân, xe tự đẩy,…
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc
(Cơ cấu tay quay – thanh lắc)
II. MỘT SỐ CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
a) Cấu tạo:
1. Tay quay
2. Thanh truyền
3. Thanh lắc
4. Giá đỡ
b) Nguyên lí làm việc:
Hãy phát biểu nguyên lí làm việc của cơ cấu tay quay – thanh lắc?
Khi tay quay đều, thông qua thanh truyền làm thanh lắc lắc qua lắc lại quanh trục (D) một góc nào đó.
c) Ứng dụng:
BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG














Cơ cấu tay quay – thanh lắc được dùng trong các loại máy nào?
Khi tay quay quay đều, thông qua thanh truyền làm thanh lắc lắc qua lắc lại quanh trục (D) một góc nào đó.
c) Ứng dụng:
b) Nguyên lí làm việc:
Dùng trong máy dệt, máy khâu, xe tự đẩy,…
Hãy kể thêm một số cơ cấu mà em biết?
Trục cam - cần lắc, đồng hồ - quả lắc, quạt máy,…
Một số ứng dụng của cơ cấu trong sản xuất và đời sống
Máy tiện HK-T14
máy tiện CNC

Máy tiện vạn năng
Máy bào ngang BY60100C
Một số ứng dụng của cơ cấu trong sản xuất và đời sống
BIẾN
ĐỔI
CHUYỂN
ĐỘNG
Tại sao cần biến đổi chuyển động?
Một số cơ cấu biến đổi chuyển động
Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến (Cơ cấu tay quay – con trượt)
Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc (Cơ cấu tay quay – thanh lắc)
Cấu tạo
Nguyên lí làm việc
Ứng dụng
Cấu tạo
Nguyên lí làm việc
Ứng dụng
CỦNG CỐ
Cơ cấu biến đổi chuyển động có vai trò gì?
Tìm hiểu thực tế một số cơ cấu biến đổi chuyển động mà em biết.
Học bài và trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa.
Đọc trước dung bài 31 sách giáo khoa, chuẩn bị đồ dùng, mẫu báo cáo để tiết sau thực hành.
CÔNG VIỆC VỀ NHÀ
10
Nội dung bài giảng đến đây
kết thúc!
Xin chân thành cảm ơn quí thầy cô đã về dự
tiết học hôm nay !
Phú Phụng, 17/11/2012