Môn: Ngữ Văn - Lớp 71
Tiếng Vi?t:
ĐIỆP NGỮ
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
1. Ví d? :
? Trong hai khổ thơ trên từ, ngữ, câu thơ nào được lặp lại?
- Từ, ngữ được lặp lại là:
+ "nghe"


+ "này con gà mái"



+ "Tiếng gà trưa"

? Việc lặp lại các từ, ng? này có tác dụng gì?
? Nhấn mạnh cảm giác khi nghe tiếng gà trưa
? Nêu cấu tạo của các từ, ngữ được lặp lại?
(từ)
(câu)
(ngữ)
? Nổi bật ý: hình ảnh gần gũi, thân thương
? Sợi dây liên kết mạch cảm xúc
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
"Cục . cục tác cục ta"
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ

Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng

Tiếng gà trưa (.)

(Xuân Quỳnh- Trích văn bản "Tiếng gà trưa")
I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
1. Tìm hi?u:
- Từ, ngữ được lặp lại là:
+ "nghe"


+ "này con gà mái"



+ "Tiếng gà trưa"

? Nhấn mạnh cảm giác khi nghe tiếng gà trưa
(từ)
(câu)
(ngữ)
? Nổi bật ý: hình ảnh gần gũi, thân thương
? Sợi dây liên kết mạch cảm xúc
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
"Cục . cục tác cục ta"
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ

Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng

Tiếng gà trưa (.)"

(Xuân Quỳnh- Trích văn bản "Tiếng gà trưa")
=> Điệp ngữ
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ:
1. Tìm hi?u:



? Vậy em hiểu thế nào là điệp ngữ và tác dụng của nó?

Điệp ng?� là bi?n ph�p lặp lại
có ý thức những từ ng? (ho?c
c? m?t c�u) nhằm mục đích
nhấn mạnh l�m n?i b?t ý, gây
ấn tượng sâu sắc hoặc gợi
nh?ng cảm xúc m?nh ? người
nghe, ngu?i d?c.
2. B�i h?c: (Ghi nh? 1 SGK trang 152)
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
Tác dụng: Nhấn mạnh âm thanh của tiếng sáo.

VD1: Sáo kêu vi vút trên không
Sáo kêu dìu dặt bên lòng Hồng quân.
(Tố Hữu)
BÀI TẬP NHANH
? Em hãy xác định điệp ngữ và chỉ ra tác dụng của điệp ngữ trong các VD sau ?

2.Hồ Chí Minh muôn năm !
Hồ Chí Minh muôn năm !
Hồ Chí Minh muôn năm !
Phút giây thiêng liêng Anh gọi Bác ba lần.
(Hãy nhớ lấy lời tôi- Tố Hữu)
Tác dụng: Nhấn mạnh sự xúc động của anh Trỗi về Hồ Chủ Tịch.

Gây cảm giác nặng nề, trùng lặp, rườm rà.
L?i l?p t? ng?:
4. Con bò đang gặm cỏ. Con bò chợt ngẩng đầu lên. Con bò rống ò ò.
3. “…Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre hi sinh để bảo vệ con người. Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu! ”…
(Cây tre Việt Nam- Thép Mới)
Nhấn mạnh vai trò của cây tre.
I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ:
1. Tìm hi?u:



? Qua ví d? 4, em c?n r�t ra luu � gì ?
* Luu �: C?n ph�n bi?t gi?a ph�p di?p ng? v� hi?n tu?ng l?i l?p t? ng?.
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
2. B�i h?c: (Ghi nh? 1 SGK trang 152)
Bài 3: Theo em, trong đoạn
văn sau đây, việc lặp đi lặp
lại một số từ ngữ có tác dụng
biểu cảm hay không?
Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loại hoa. Em trồng hoa thược dược. Em trồng hoa đồng tiền. Em trồng cả hoa lay ơn nữa. Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em. Em hái hoa tặng chị em..
Lỗi "lặp từ", không
có tác dụng biểu cảm. Làm cho câu văn dài dòng, rườm rà.
Có thể sửa lại như sau :
Phía sau nhà em có một mảnh
vườn. Em trồng rất nhiều hoa :
Nào là cúc, thược dược, đồng tiền,
hồng và cả hoa lây ơn nữa. Ngày
quốc tế phụ nữ , em hái hoa sau
vườn tặng mẹ và chị .
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
So sánh điệp ngữ ở khổ thơ đầu bài Tiếng gà trưa với điệp ngữ trong hai đoạn thơ sau? Tìm đặc điểm của mỗi dạng?
II. CÁC DẠNG ĐiỆP NGỮ
b. Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều
[…]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy.
(Phạm Tiến Duật)
c. Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
(Đoàn Thị Điểm)
a.Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục .cục tác cục ta
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ.
CÁCH
QUÃNG
NỐI
TIẾP
CHUYỂN
TiÕp
(VÒNG)
C ó mấy dạng điệp ngữ? đó là những dạng nào?
THẢO LUẬN
I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
II. Các dạng điệp ngữ :
1. Tìm hi?u:
(b) ? Điệp ngữ nối tiếp.
(c) ? Điệp ngữ chuyển tiếp (lặp từ ngữ cuối câu trước và đầu câu sau)
(a) ? Điệp ngữ cách quãng.
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
- Các từ ngữ được điệp sắp xếp giãn cách nhau.
- Tạo ấn tượng nổi bật và tạo tính nhạc
Điệp ngữ cách quãng.

a.“Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục… cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ…”
b. Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách trắng mở tung trắng cả rừng chiều
[....]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu sa
Thương em, thương em, thương em biết mấy
(Phạm Tiến Duật)
Từ ngữ được điệp sắp xếp liên tiếp với nhau.
Tạo ấn tượng mới mẻ, tăng tiến
Điệp ngữ nối tiếp
c. Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?
Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)
Từ ngữ được điệp nằm cuối câu trên chuyển xuống đầu câu dưới liền kề với nó.
Làm cho câu văn, câu thơ liền nhau nhằm khắc sâu, gây ấn tượng.
I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
II. Các dạng điệp ngữ :
1. Tìm hi?u:
(b) ? Điệp ngữ nối tiếp.
(c) ? Điệp ngữ chuyển tiếp (lặp từ ngữ cuối câu trước và đầu câu sau)
(a) ? Điệp ngữ cách quãng.
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
2. Bài học: Ghi nhớ 2 SGK trang 152
III. Luy?n t?p:
Bài 1: Tìm điệp ngữ trong các đoạn trích sau và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì ?
1a. Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay,
một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!
(Hồ Chí Minh)

Bài tập 1
- Điệp ngữ: một dân tộc đã gan góc (2 lần), năm nay (2 lần), dân tộc đó phải được (2 lần)
- Taùc duïng: Nhaèm nhaán maïnh yù daân toäc ta phaûi đöôïc töï do ñoäc laäp, khaúng ñònh ñaát nöôùc Vieät Nam phaûi ñöôïc ñoäc laäp chuû quyeàn.
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
Bài 1: Tìm điệp ngữ trong các đoạn trích sau và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì ?
Bài tập 1b.
- Điệp ngữ: trông (9 lần)
- Taùc duïng:
1b. Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm.
Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng. (Ca dao)
Nhấn mạnh nỗi mong muốn của người nông dân về thời tiết thuận hòa đ? cơng vi?c c?a nh� nơng thuận lợi.
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
Bài 2: Tìm điệp ngữ trong đoạn văn sau và nói rõ đấy là những dạng điệp ngữ gì?
III. Luyện tập:

Bài t?p 2:
"Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau. Có thể sẽ xa nhau mãi mãi. Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ. Một giấc mơ thôi." (Khánh Hoài)
- "xa nhau": điệp ngữ cách quãng.
- "một giấc mơ": điệp ngữ chuyển tiếp.
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
Bài t?p 1:
Bài 4: Hãy viết đoạn văn
ngắn có sử dụng điệp ngữ?
I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
II. Các dạng điệp ngữ :
III. Luyện tập:
Bài 1:
Bài 2 :
Bài 3 :
Bài 4 :
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
? Thế nào là điệp ngữ và tác dụng của nó?
1. Điệp ngữ là lặp lại có ý thức
những từ ngữ nhằm mục đích
nhấn mạnh ý, gây ấn tượng sâu
sắc hoặc gợi những cảm xúc
trong lòng người.
? C ó mấy dạng điệp ngữ? Đó là những dạng nào?
2. Điệp ngữ có nhiều dạng:
- Điệp ngữ cách quãng
- Điệp ngữ nối tiếp
- Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng).
Tiếng Việt: ĐIỆP NGỮ
Bài tập nhanh: Hãy đặt tên gọi các dạng điệp ngữ cho các cách xác định dưới đây?
a. ........ ... là phép điệp ngữ mà ta sắp xếp các từ ngữ được điệp giãn cách nhau, tạo ấn tượng nổi bật và tạo tính nhạc.
b. ........ là phép điệp ngữ mà người ta sắp xếp các từ ngữ được điệp liên tiếp nhau, tạo ấn tượng mới mẻ, có tính chất tăng tiến.
c. là phép điệp ngữ mà ở đó từ ngữ được điệp nằm cuối cõu trên chuyển xuống đầu câu dưới tiếp với nó, làm cho câu văn, câu thơ liền nhau nhằm khắc sâu, gây ấn tượng.
Điệp ngữ cách quãng
Điệp ngữ nối tiếp
Điệp ngữ vòng
Tìm những câu thơ, câu ca dao có sử dụng điệp ngữ ?
+ Học bài cũ: - N?m đu?c khái niệm về điệp ngữ, các dạng điệp ngữ, hoàn chỉnh phần bài tập vào vở.
+ Chuẩn bị bài mới: - Luyện nói phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học. Lập dàn ý và viết thành văn để trình bày trên lớp.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
BÀI HỌC KẾT THÚC
- Cảm ơn quý thầy cô đến dự giờ thăm lớp.
- Chúc quý thầy, cô mạnh khỏe !